FAQ: Câu hỏi thường gặp

  1. Bụi mịn là gì?
  2. Nguồn gốc bụi mịn
  3. Thời gian tồn tại của hạt bụi trong không khí
  4. Nồng độ hạt bụi mịn là gì?
  5. Có thể quan sát hạt bụi mịn bằng mắt thường được không?
  6. Thiết bị đo bụi mịn
  7. Hiểu AQI thế nào?
  8. Làm gì khi AQI màu cam, đỏ?
  9. Xem thông tin AQI ở đâu?
  10. Nên chú ý gì khi xem AQI?
  11. Nên chọn khẩu trang gì để lọc bụi mịn?
  1. Bụi mịn (fine particulate) là tập hợp các hạt thể lỏng-rắn, thể rắn lơ lửng trong không khí có kích thước trung bình nhỏ hơn 2,5µm. 1µm= 10-6m. Ngoài ra có bụi thô (coarse particulate) có kích thước nhỏ hơn 10µm, và bụi siêu mịn (ultrafine particulate) có kích thước nhỏ hơn 0,1µm.
  2. Có hai cơ chế chính tạo ra bụi mịn. Tạo ra trực tiếp từ quá trình đốt từ động cơ đốt trong như từ xe chạy xăng, dầu, nhà máy công nghiệp sử dụng lò hơi than, dầu, nhà máy điện than, điện dầu. Tạo gián tiếp từ đảo trộn vật lý và phản ứng hóa học, nhất là với điều kiện không có gió, ngưng tụ tiền chất và có ánh nắng mặt trời xúc tác chuỗi phản ứng.
  3. Hạt bụi mịn có thời gian tồn lại tương đối lâu trong không khí từ vài giờ đến hàng tuần
  4. Nồng độ là cách thể hiện khối lượng trên đơn vị thể tích, ví dụ như mét khối không khí. Nồng độ cao thì số lượng hạt bụi mịn trên một đơn vị thể tích các nhiều và mức độ có hại đến sức khỏe càng cao.
  5. Có thể. Bụi mịn giảm tầm nhìn và tán xạ ánh sáng. Khi có nồng độ bụi mịn cao, tầm nhìn sẽ hạt chế và có một lớp lơ lửng màu xám đến xanh xám. Màu xanh xám xuất hiện nhiều nếu có khói từ đối sinh khối. Sương mù thường xuất khi có đô ẩm cao có hiệu ứng giảm tầm nhìn và tán xạ ánh sáng như bụi mịn
  6. Thiết bị đo bụi mịn sử chính xác sử dụng công nghệ lọc hút và cân (gravimetric), công nghệ tương đương sử dụng độ giảm tia beta, công nghệ thay đổi xung, công nghệ tán xạ ánh sáng. Giá thiết bị từ dưới 1 triệu đến vài tỷ đồng.
  7. Chỉ số Chất lượng Không khí (AQI) dùng để thể hiện chất lượng không khí đơn giản từ nồng độ của các chất ô nhiễm không khí. Với mỗi giá trí, có màu và tác động tới sức khỏe kèm theo. AQI màu xanh tới vàng (<100) tốt hoặc ít ảnh hưởng đến sức khỏe. AQI>100 (đi cùng màu cam, đổ, nâu tím) thể hiện chất lượng không khí không tốt cho sức khỏe.
  8. Tránh hoạt động mạnh dẫn đến thở nhiều và tăng mức độ nhiễm bụi vào phổi. Sử dụng khẩu trang đúng tiêu chuẩn và đeo đúng khi đi ra đường. Đóng cửa và dùng máy hút bụi khi ở nhà.
  9. Một số trang tin cung cấp thông tin AQI quanh chỗ bạn sinh sống bao gồm: moitruongthudo.vn (Hà Nội), PAM Air (toàn quốc), AirVisual(Thế giới), aqicn.org (thế giới).
  10. Mỗi trang tin/app sử dụng thiết bị và nguồn khác nhau, vì thế cần kiểm tra: thời gian cập nhật gần nhất, công nghệ sử dụng, cách tính AQI. Nên so sánh nhiều nguồn để có thông tin khách quan.
  11. Hiệu quả loại bỏ bụi của khẩu trang phụ thuộc hai yếu tố chính: khả năng lọc của vật liệu và mức độ khít giữa khẩu trang và khuôn mặt. Khẩu trang y tế và khẩu trang vải không có hiệu quả để lọc bụi mịn. Nên sử dụng khẩu trang ghi rõ lọc bụi mịn như N90, N95, N99. Các nhãn hàng nên chọn như 3M, AQBlue, Airphin.